ดวงตากลมโตและขนสีขาวของสุนัขพันธุ์ชิสุเป็นสัญลักษณ์ของความน่ารัก แต่ในขณะเดียวกัน คราบน้ำตาสีน้ำตาลแดงใต้ตายังเป็นปัญหาที่ผู้เลี้ยงหลายคนต้องกังวล เนื่องจากโครงสร้างจมูกสั้น (สุนัขหน้าสั้น) เบ้าตาตื้น และขนบริเวณใบหน้าที่หนาแน่น สุนัขชิสุจึงมีน้ำตาหลั่งมากเกินไปหรือระบายออกได้ไม่สะดวก ทำให้เกิดคราบสีได้ง่าย โชคดีที่หากเข้าใจสาเหตุและดูแลอย่างสม่ำเสมอ คุณสามารถลดคราบน้ำตาและรักษาขนรอบดวงตาให้สะอาดได้
01ทำไมสุนัขพันธุ์ชิสุจึงมีคราบน้ำตาได้ง่าย
สุนัขพันธุ์ชิสุเป็นสุนัขหน้าสั้น (brachycephalic breed) ที่มีจมูกและปากสั้น โครงสร้างกะโหลกศีรษะทำให้ดวงตาโปนออกมาและเบ้าตาตื้น ส่งผลให้ท่อน้ำตา (nasolacrimal duct) มักแคบหรือคดงอ ทำให้น้ำตาไม่สามารถระบายไปที่จมูกได้อย่างราบรื่น และไหลล้นออกมาภายนอกดวงตา
นอกจากนี้ สุนัขพันธุ์ชิสุมีขนสองชั้นที่ยาวและหนาแน่นปกคลุมบริเวณรอบดวงตา ซึ่งขนอาจระคายเคืองลูกตาหรือทำให้น้ำตาขังอยู่ตามขน ส่งเสริมให้เชื้อแบคทีเรียและยีสต์เจริญเติบโตได้ง่าย เมื่อสารพอร์ไฟริน (porphyrin) ในน้ำตาเกิดออกซิเดชันกับขน จะทำให้เกิดคราบสีแดงหรือสีน้ำตาล โดยเฉพาะสุนัขชิสุที่มีขนสีอ่อนจะเห็นคราบได้ชัดเจนกว่า
นอกเหนือจากโครงสร้างแต่กำเนิดแล้ว ภาวะแพ้, หนังตาพับงอเข้าใน, การระคายเคืองจากขนบริเวณรอบดวงตา, อาหาร หรือปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อมก็สามารถกระตุ้นให้มีการหลั่งน้ำตามากเกินไปได้ จึงจำเป็นต้องสังเกตอาการอย่างรอบด้าน
02กิจวัตรป้องกันคราบน้ำตาที่ปฏิบัติทุกวัน
การดูแลคราบน้ำตามีหัวใจสำคัญคือทำเป็นประจำทุกวันอย่างสม่ำเสมอแม้เพียงเล็กน้อย เช้าเย็นให้ใช้ผ้าก๊อซสะอาดหรือสำลีนุ่มชุบน้ำอุ่นเช็ดเบาๆ จากมุมในของตาไปด้านนอก อย่าใช้แรงหรือถูขัด และขั้นตอนแรกในการป้องกันคราบสีคือการเช็ดออกก่อนที่น้ำตาจะแห้ง
หากขนรอบๆ ตายาวจะระคายเคืองดวงตา จึงควรตัดแต่งขนบริเวณขอบตาเป็นประจำเพื่อให้มองเห็นได้ชัดและลดการระคายเคือง เมื่อไปร้านเสริมสวยเพื่อทำทรงกลมหรือทรงเท็ดดี้แบร์ แนะนำให้ขอให้จัดแต่งบริเวณรอบตาด้วยในคราวเดียวกัน
หากน้ำตาขังหรือมีความชื้นค้างอยู่ตามบริเวณนั้น จะเร่งให้แบคทีเรียและยีสต์เพิ่มจำนวนได้เร็วขึ้น ดังนั้นหลังจากเช็ดแล้วการทำให้ขนบริเวณรอบตาแห้งสนิทก็มีความสำคัญเช่นกัน ใช้ไดร์เป่าลมเย็นแรงอ่อนๆ หรือใช้ผ้าก๊อซซับน้ำดีกดเบาๆ เพื่อซับความชื้นออกให้หมด
03ตรวจสอบปัจจัยด้านอาหารและสิ่งแวดล้อม
สุนัขชิสุบางตัวอาจมีการหลั่งน้ำตาเพิ่มขึ้นเนื่องจากมีปฏิกิริยาต่อโปรตีนบางชนิดหรือสารเติมแต่งสังเคราะห์ที่มีในอาหาร มีรายงานจากเจ้าของสัตว์เลี้ยงหลายรายที่พบว่าปริมาณน้ำตาลดลงเมื่อเปลี่ยนไปใช้อาหารสูตรลดการแพ้ (ไฮโดรไลซ์หรือโปรตีนชนิดเดียว) ลองพิจารณาทดลองให้อาหารเป็นเวลา 4-6 สัปดาห์หลังจากปรึกษาสัตวแพทย์
สิ่งแวดล้อมภายในบ้านก็มีความสำคัญเช่นกัน หากมีสารก่อภูมิแพ้เช่น ฝุ่น เกสรดอกไม้ ไรฝุ่นในบ้าน อาจทำให้เกิดเยื่อบุตาอักเสบจากการแพ้และมีการหลั่งน้ำตามากเกินไป ควรใช้เครื่องฟอกอากาศ ซักผ้าปูที่นอนบ่อยๆ และหลีกเลี่ยงน้ำหอมที่มีกลิ่นแรงหรือควันบุหรี่
ชามน้ำก็เป็นจุดที่ต้องตรวจสอบด้วย ชามพลาสติกเชื้อโรคสามารถแพร่พันธุ์ได้ง่าย ดังนั้นควรเปลี่ยนเป็นวัสดุสแตนเลสหรือเซรามิกและล้างให้สะอาดทุกวัน
04จะดูแลรอยคราบสีที่เกิดขึ้นแล้วอย่างไร?
ขนที่มีคราบสีแล้วจะไม่กลับมาขาวได้ทันที เนื่องจากเม็ดสีพอร์ไฟรินสะสมอยู่ในเส้นขนแล้ว วิธีที่แน่นอนที่สุดคือ ดูแลป้องกันอย่างต่อเนื่องจนกว่าขนเส้นใหม่จะงอกขึ้นมา
ควรระวังไม่ให้ฟอกสีหรือเช็ดบริเวณที่มีคราบด้วยผลิตภัณฑ์เคมีอย่างรุนแรง เพราะอาจทำให้ผิวหนังระคายเคืองและเสี่ยงต่อการบาดเจ็บที่ดวงตาได้ แทนที่จะทำเช่นนั้น หากใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดเฉพาะที่มีส่วนผสมอ่อนโยนเช็ดเบาๆ ทุกวัน จะช่วยป้องกันคราบใหม่และทำให้รอยเดิมค่อยๆ จางลงได้
ANITOK Hair ของ ANIBETTER เป็นผลิตภัณฑ์ที่ออกแบบมาด้วยส่วนผสมอ่อนโยนเพื่อดูแลขนบริเวณรอบดวงตาและขนที่บ้าน มีความระคายเคืองน้อยแม้ใช้ทุกวัน จึงเหมาะกับการดูแลขนบริเวณรอบดวงตาที่บอบบางของสุนัขพันธุ์ชิสุ หลังใช้ผลิตภัณฑ์แล้วต้องเช็ดน้ำออกให้หมดและทำให้ขนแห้งสนิท
หากตัดขนส่วนที่มีคราบสีให้สั้นลงเมื่อไปร้านตัดขน จะช่วยให้ดูสะอาดตาขึ้น และขนที่งอกใหม่สามารถรักษาความสะอาดได้ด้วยการดูแลอย่างสม่ำเสมอ
05การตรวจสุขภาพดวงตา — ตรวจสอบปัญหาโครงสร้าง
ชิห์สุเป็นสายพันธุ์ที่มีแนวโน้มเกิด หนังตาพับงอเข้าข้างใน (ขนตาขดงอเข้าหาลูกตา) ท่อน้ำตาอุดตัน แผลที่กระจกตา ตั้งแต่กำเนิด หากมีน้ำตาไหลมากเกินไป หรือไหลมากผิดปกติเพียงข้างเดียว ควรสงสัยว่าอาจเกิดจากสาเหตุด้านโครงสร้างหรือโรคประจำตัว
การตรวจดวงตาเป็นประจำจะช่วยยืนยันว่าท่อน้ำตาเปิดโล่งหรือไม่ และหากจำเป็นสามารถปรับปรุงได้ด้วยการล้างหรือหัตถการเล็กน้อย หากหนังตาพับงอเข้าข้างในรุนแรง อาจต้องได้รับการแก้ไขด้วยศัลยกรรม กรุณาปรึกษาสัตวแพทย์
หากมีอาการตาแดง ขี้ตาเพิ่มมากขึ้น หรือขยี้ตาบ่อยครั้ง อาจเป็นไปได้ว่ามีการอักเสบของเยื่อบุตาหรือกระจกตาได้รับความเสียหาย จำเป็นต้องพาไปพบสัตวแพทย์ทันที
06เคล็ดลับการดูแลระยะยาวและแนวคิดสำหรับผู้เลี้ยง
รอยคราบน้ำตาไม่หายขาดอย่างสมบูรณ์ในระยะเวลาสั้น ดังนั้นจึงจำเป็นต้องดูแลที่บ้านอย่างสม่ำเสมออย่างน้อย 2-3 เดือนขึ้นไป หากสร้างกิจวัตรในเวลาเดียวกันทุกวันจะช่วยลดความเครียดทั้งสำหรับผู้เลี้ยงและน้องหมา
นิสัยของสุนัขพันธุ์ชิสุมีอุปนิสัยอ่อนโยนและผูกพันกับคนได้ดี แต่อาจมีความอ่อนไหวต่อการสัมผัสบริเวณใบหนา ดังนั้นควรฝึกให้คุ้นเคยกับการดูแลรอบดวงตาตั้งแต่เล็กผ่านการฝึกเชิงบวก ควรใช้ขนมรางวัลและคำชมเชยเพื่อทำให้เวลาดูแลกลายเป็นประสบการณ์ที่น่าพอใจ
รอยคราบบางส่วนอาจเกิดจากปัจจัยทางพันธุกรรมหรือลักษณะเฉพาะตัวของตัวน้องแต่ละตัว ทำให้อาจยากต่อการกำจดอย่างสมบูรณ์ ควรมุ่งเป้าไปที่การรักษาสภาพผิวหนังและดวงตาให้สะอาดและแข็งแรงมากกว่าขนสีขาวที่สมบูรณ์แบบ และควรมีแนวคิดที่มุ่งเน้นไปที่สุขภาวะโดยรวมของน้องหมาเป็นหลัก
· เมื่อน้ำตาไหลเพิ่มขึ้นอย่างฉับพลัน หรือไหลมากเฉพาะข้างใดข้างหนึ่ง
· เมื่อมีอาการตาแดง บวม หรือมีขี้ตาสีเหลือง-เขียวร่วมด้วย
· เมื่อขยี้ตาบ่อย กระพริบตามากเกินไป หรือลืมตาได้ไม่สนิท
· เมื่อกระจกตามีลักษณะขุ่นหรือขาวขึ้น และสงสัยว่าสายตาลดลง
