ชิวาวามีน้ำหนักเพียง 1.5-3 กก. แต่มีฟันที่ค่อนข้างใหญ่เมื่อเทียบกับขนาดร่างกายจิ๋วของตัวเอง จึงทำให้ฟันเรียงแน่นเบียดกันภายในขากรรไกรเล็กๆ ส่งผลให้เศษอาหารติดค้างง่าย หินปูนสะสมอย่างรวดเร็ว และอาจนำไปสู่โรคปริทันต์ ฟันโยก และฟันหลุดก่อนวัยอันควร หากเริ่มสร้างนิสัยการดูแลช่องปากอย่างสม่ำเสมอตั้งแต่เล็กๆ จะช่วยรักษาฟันให้แข็งแรงไปจนถึงวัยชราได้อย่างมาก
01ทำไมชิวาวาจึงมีปัญหาเกี่ยวกับฟันบ่อย?
ชิวาวาและสุนัขพันธุ์ขนาดเล็กมากมักมีโครงสร้างช่องปากที่เล็ก ทำให้ฟันซ้อนทับกันหรือเรียงตัวผิดปกติในหลายกรณี อาการนี้เรียกว่า 'การสบฟันผิดปกติ' ทำให้เศษอาหารติดค้างระหว่างซี่ฟันและแปรงสีฟันไม่ถึง ส่งผลให้คราบพลัคและหินปูนเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว
นอกจากนี้ ชิวาวายังเป็นสายพันธุ์ที่พบฟันน้ำนมค้าง(ภาวะที่ฟันน้ำนมไม่หลุดและยังคงอยู่พร้อมกับฟันแท้)ได้บ่อย เมื่อฟันน้ำนมยังค้างอยู่ ฟันจะเรียงตัวซ้อนกันเป็นสองชั้น ทำให้แบคทีเรียขยายพันธุ์ได้ง่ายขึ้น และเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดโรคเหงือกอักเสบและโรคปริทันต์
เนื่องจากมีร่างกายเล็ก ผู้ดูแลหลายคนรู้สึกกังวลกับการทำสเกลิงที่ต้องใช้การดมยาสลบทั่วไป แต่ยิ่งเป็นเช่นนั้นการดูแลเชิงป้องกันที่บ้านจึงมีความสำคัญมากยิ่งขึ้น หากดูแลเล็กน้อยทุกวัน จะสามารถลดความถี่ในการรักษาที่คลินิกและลดความเครียดของสุนัขของคุณให้เหลือน้อยที่สุดได้
02รายการตรวจสอบสุขภาพฟันของชิวาว่า
โรคในช่องปากสามารถจัดการได้ง่ายขึ้นหากตรวจพบตั้งแต่เนิ่นๆ กรุณาตรวจสอบรายการด้านล่างสัปดาห์ละ 1-2 ครั้ง
- เหงือกมีสีแดงสดหรือบวมหรือไม่
- มีหินปูนสีเหลืองหรือสีน้ำตาลปรากฏบนผิวฟันหรือไม่
- กลิ่นปากแรงกว่าปกติหรือไม่
- เคี้ยวอาหารด้านเดียวหรือแสดงอาการไม่สบายเมื่อเคี้ยวหรือไม่
- น้ำลายไหลมากเกินไปหรือมีเลือดออกจากเหงือกหรือไม่
- ยังมีฟันน้ำนมเหลืออยู่หรือไม่ (หลังอายุ 6-8 เดือน)
หากมีอาการใดอาการหนึ่งข้างต้น ควรปรึกษาสัตวแพทย์เพื่อตรวจสอบสภาพที่แน่นอน
03คู่มือการแปรงฟันชิวาวาที่บ้านแบบเข้าใจง่าย
ชิวาวาเป็นสุนัขที่มีนิสัยอ่อนไหวและระมัดระวังตัวสูง ดังนั้นเมื่อเริ่มแปรงฟันครั้งแรก การฝึกปรับตัวทีละขั้นตอนจึงเป็นสิ่งจำเป็น หากใส่แปรงสีฟันเข้าไปในปากทันทีอาจทำให้เกิดความรู้สึกต่อต้านได้ กรุณาใช้เวลาอย่างน้อย 1-2 สัปดาห์เพื่อช่วยให้น้องๆ คุ้นเคยอย่างค่อยเป็นค่อยไป
ขั้นตอนที่ 1: ฝึกให้คุ้นเคยกับการสัมผัสริมฝีปากและเหงือก
ให้ขนมรางวัลพร้อมกับค่อยๆ ยกริมฝีปากขึ้นเล็กน้อย แล้วใช้นิ้วมือลูบเหงือกเบาๆ ให้รางวัลและคำชมเชยอย่างเพียงพอเพื่อให้เกิดประสบการณ์เชิงบวก
ขั้นตอนที่ 2: เช็ดด้วยผ้าก๊อซหรือแปรงสีฟันสอดนิ้ว
ใช้ผ้าก๊อซสะอาดหรือแปรงสีฟันสอดนิ้วชุบน้ำอุ่นแล้วเช็ดผิวฟันและแนวเหงือกเบาๆ เนื่องจากชิวาวามีปากขนาดเล็ก ผ้าก๊อซสำหรับเด็กหรือแปรงสีฟันสอดนิ้วขนาดเล็กจึงเหมาะสมมาก
ขั้นตอนที่ 3: ใช้แปรงสีฟันสำหรับสุนัข
จับแปรงสีฟันสำหรับสุนัขพันธุ์ขนาดจิ๋วในมุม 45 องศา แล้วแปรงตามแนวเหงือกด้วยการเคลื่อนเป็นวงกลมเบาๆ หินปูนมักสะสมมากบริเวณฟันกรามและฟันเขี้ยวด้านนอกมากกว่าฟันด้านใน ดังนั้นควรดูแลบริเวณนี้อย่างเน้นย้ำ
หากแปรงฟันทุกวันเป็นเรื่องยาก สิ่งสำคัญคือการปฏิบัติอย่างสม่ำเสมออย่างน้อยสัปดาห์ละ 3-4 ครั้ง ปัจจุบันมีผลิตภัณฑ์ดูแลช่องปากที่บ้านที่ใช้งานสะดวกอย่าง ANITOK Care ซึ่งสามารถช่วยเสริมกิจวัตรการแปรงฟันได้
04นิสัยในการดำเนินชีวิตที่ช่วยดูแลสุขภาพช่องปากของชิวาวา
นอกจากการแปรงฟันแล้ว นิสัยเล็กๆ น้อยๆ ในชีวิตประจำวันยังส่งผลกระทบอย่างมากต่อสุขภาพช่องปากด้วย
การใช้ขนมและของเล่นทำความสะอาดฟัน: พฤติกรรมการเคี้ยวช่วยกระตุ้นการหลั่งน้ำลายและช่วยขจัดคราบพลัคบนผิวฟันได้ทางกายภาพ อย่างไรก็ตาม เนื่องจากชิวาวามีกำลังขากรรไกรที่อ่อนและฟันที่เล็ก หากให้หมากฝรั่งหรือกระดูกที่แข็งเกินไปอาจมีความเสี่ยงต่อการแตกหักของฟัน จึงควรเลือกหมากฝรั่งทำความสะอาดฟันหรือของเล่นเชือกที่มีความแข็งพอเหมาะ
การเลือกอาหาร: เม็ดอาหารที่เล็กเกินไปจะทำให้กลืนง่ายโดยไม่ต้องเคี้ยว ดังนั้นจึงควรเลือกอาหารที่มีขนาดเม็ดที่ชิวาวาสามารถเคี้ยวได้ อาหารเฉพาะสำหรับดูแลช่องปากบางชนิดเป็นที่ทราบกันว่าสามารถช่วยยับยั้งการสะสมของหินปูน
การตรวจสุขภาพเป็นประจำ: ไม่สามารถขจัดหินปูนทั้งหมดได้ด้วยการดูแลที่บ้านเพียงอย่างเดียว ควรพาไปรับการตรวจสุขภาพช่องปากที่คลินิกสัตวแพทย์ทุก 6 เดือนถึง 1 ปี และพิจารณาการขูดหินปูนโดยผู้เชี่ยวชาชนเมื่อจำเป็น
05ฟันน้ำนมตกค้าง ควรรับมืออย่างไรและเมื่อใด?
ชิวาวามักจะเปลี่ยนฟันน้ำนมเป็นฟันแท้เมื่ออายุประมาณ 6-8 เดือน แต่มักพบว่าฟันน้ำนมไม่หลุดตามกำหนดและยังคงตกค้างอยู่เป็นเรื่องที่พบได้บ่อยมาก โดยเฉพาะที่ฟันเขี้ยว (canine)
หากปล่อยให้ฟันน้ำนมตกค้างไว้ ฟันแท้จะเติบโตในทิศทางที่ผิดปกติ และจะมีเศษอาหารและเชื้อโรคติดค้างระหว่างซี่ฟัน ซึ่งอาจก่อให้เกิดการอักเสบและโรคปริทันต์ โดยทั่วไปแล้วหากอายุเกิน 8 เดือนแล้วยังมีฟันน้ำนมตกค้างอยู่ ควรพิจารณาถอนฟัน และมักจะทำพร้อมกับการทำหมันในหลายกรณี
การถอนฟันน้ำนมเป็นหัตถการที่ไม่ซับซ้อน แต่หากค้นพบและรักษาได้ตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้การดูแลสุขภาพช่องปากในภายหลังง่ายขึ้นมาก
06สุขภาพฟันเชื่อมโยงกับสุขภาพทั้งร่างกาย
เชื้อแบคทีเรียในช่องปากสามารถแพร่กระจายผ่านกระแสเลือดไปยังอวัยวะสำคัญต่างๆ เช่น หัวใจ ตับ และไต และการอักเสบเรื้อรังอาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพโดยรวม โดยเฉพาะอย่างยิ่งชิวาวาเป็นสายพันธุ์ที่มีอัตราการเกิดโรคหัวใจ (Mitral Valve Disease) สูง ดังนั้นการป้องกันโรคปริทันต์จึงเชื่อมโยงกับการดูแลสุขภาพหัวใจด้วย
นอกจากนี้ ความเจ็บปวดอาจทำให้สุนัขเบื่ออาหารหรือมีอารมณ์แปรปรวนได้ และชิวาวาที่มีร่างกายเล็กจะอ่อนไหวต่อความไม่สมดุลทางโภชนาการมากกว่า ฟันที่แข็งแรงไม่ใช่แค่เรื่องในช่องปากเท่านั้น แต่ส่งผลโดยตรงต่อคุณภาพชีวิตและอายุขัยของสุนัขคู่ใจของคุณ
นิสัยการแปรงฟันเพียงไม่กี่นาทีต่อวันจะช่วยสร้างวัยชราที่แข็งแรงให้กับน้องหมาของเรา เริ่มต้นการปฏิบัติเล็กๆ น้อยๆ ตั้งแต่วันนี้เลย
· เมื่อเหงือกบวมแดงหรือมีเลือดออก
· เมื่อฟันโยกหรือเห็นว่าฟันหัก
· เมื่อมีกลิ่นปากรุนแรงและน้ำลายไหลมากผิดปกติ
· เมื่อมีอาการกินอาหารลำบากหรือเคี้ยวเฉพาะด้านใดด้านหนึ่ง
· เมื่อฟันน้ำนมยังไม่หลุดแม้อายุจะเกิน 8 เดือนแล้ว
